از خواص و مزایای لبو/چغندر چه می دانید؟ | طب ایرانی

از خواص و امتیازات لبو/چغندر چه میدونید؟

آکا ایران:ستاره سمائی: هرچقدر هم تکنولوژی پیشرفت کنه و آدما مدرن شن، هر قدر هم نسخه دیجیتالی همه لوازم و امکانات ساخته و روونه بازار شن، امکان نداره چیزی بتونه جای گاری دستی پر از لبویی رو بگیره که وسط سرمای شبای زمستون، عطرش مشام هر عابری رو نوازش می دهد!

واقعا چیزی خوشمزه تر از لبوی داغ زیر برف دانه دانه زمستونی پیدا می شه؟! حتی اگه عاشق چای و قهوه هم باشین، لبو چیز دیگه ایه و مطمئنا هر سال وقتی اولین تیکه لبو رو در دهن می ذارین، کلی خاطره خوب واسه تون زنده می شه! البته واسه خوردن لبو لازم نیس تا باریدن برف زمستون صبر کنین؛ همین الان لبوهای خوش رنگ و تازه در میوه فروشیا در دسترس هستن و انتظار آشپزخانه شما رو می کشن!

 

لبو یا لپتو؟!

در زبون آشور و بابل چغندر رو لپتو می خوندن و در زبون آرومی لپتا و لیپتا؛ پس بعید نیس که اصل لبوی فارسی همین باشه! چغندر دو نوعه؛ یکی همین چغندر معمولیه که به رنگ بنفش تیره یا قرمز (لبو) هست و نوع دیگه اون چغندر قند و به رنگ زرد روشنه. واسه اینکه پوست چغندر پخته به آسونی کنده شه، باید وقتی گرمه از آب گرم بیرون آورده و درون آب سرد بذارین تا خیلی راحت پوست اون جدا شه.

 

از امتیازات لبو چه میدونید؟

درصورتی که اگه بدونین این خوراکی چقدر خاصیت داره، حتما ازش استفاده بیشتری می کنین؛ به خصوص که هم عطر و طعم عالی داره و هم اینکه در تموم فصول سال در دسترس نیس. پس باید تا آخر زمستون، حسابی قدرش رو بدونیم! البته قدیمیا می گن که قبلا چغندر انواعی جور واجور تر از امروز داشته و حتی از برگ اونا بیشتر از مغز اون استفاده می کردن.

اما امروزیا لبوی خوش آب و رنگ قرمز رنگ رو به هر چیزی بهتر می دونن و این روزا دسترسی به این گیاه زیر خاکی به یکی دو نوع محدود می شه. هر چند عطر لبو در فصل سرد و توی خیابونا، هوش از سر هر کسی می بره اما واسه جلوگیری از آلودگیای احتمالی، خونگی اش  پیشنهاد می شه. پس تا دیر نشده دست به کار شید.

 

یه چغندر خوب. . .

چغندر خوب گیاهیه که زیاد در خاک نمونده باشه چون چغندری که زیادی رسیده باشه، برعکس بقیه میوه ها که له می شن، سفت می شه! واسه شناسایی چغندر پیر هنگام خرید، خوبه بدونین این چغندرها معمولا گردنی باریک دارن و شیارهایی روی اونا ایجاد شده. چغندر خام به عسل گیاهی معروفه و در احادیث اومده که خدا بعد از عسل، شفا رو در چغندر قرار داده و همین موضوع، نشون دهنده ارزش غذایی بالای چغندره.

باحال اینجاس که با وجود مقدار زیاد قند در این گیاه و خطرات احتمالی واسه دیابتیا، اما مصلح اون یعنی داروی مریضی دیابت در برگ اون نهفتهه، البته به شرط اینکه برگ تازه و سرحال رو مورد استفاده بذارن.

 

از شیره تا گوشت لبو!

همه اجزای لبو خوبه؛ از ریشه، ساقه و برگ گرفته تا پوست و گوشتش! برگ چغندر خام باعث بهتر شدن ورم طحال می شه، هم اینکه در طب سنتی پیشنهاد شده که واسه نابود کردن شوره و چربی مو، سر با جوشونده برگ چغندر شسته شه؛ این جوشونده نه فقط خاصیت ضدشپش داره که از اون میشه واسه درمان ترک دست و پا هم استفاده کرد.

ضماد برگ چغندر با عسل هم واسه رفع طاسی و زگیل موثره و در طب سنتی پیشنهاد شده. حتی اگه برگ چغندر با حنا مصرف شه، واسه رویاندن دوباره مو و زیبایی اون خیلی موثره، هم اینکه میشه از چغندر به عنوان ضمادی واسه پانسمان زخم و درمان تاول استفاده کرد.

اینو هم به این موضوع دقت لازم رو به عمل بیارین املاحی که در شیره چغندر هست، یه پاک کننده بسیار عالی کبد، کلیه و کیسه صفراست. از اونجا که چغندر ملین، نرم کننده و ادرارآوره، واسه رفع یبوست عالیه، هم اینکه درمان کننده التهاب مجاری ادرار، مثانه و بواسیر بوده و واسه رفع خیلی از مریضیای پوستی خوبه.

 

نه چربی خون، نه مریضی قلبی و نه سرطان!

یافته های گذشته محققان نشون میده مصرف یه چغندر نیم کیلویی، ۳۵ درصد از فولات لازم بدن رو تامین می کنه و دریافت این مقدار کافی از فولات موجب کاهش سطح ترکیبی در خون به نام هموسیستئین می شه. در صورت افزایش این ترکیب در خون، عوامل ایجادکننده مریضیای قلبی زیاد می شه.  لبو از جمله سبزیجاتیه که پر از فیبرهای محلول بوده و باعث کاهش سطح کلسترول بد LDL می شه. لبو به خاطر رنگ منحصر به فردش پر از ترکیبات آنتی اکسیدانه.

ترکیبات آنتی اکسیدانی مانع از بروز سرطان شده و حتی از پیشرفت مریضی جلوگیری می کنه و از این روش هم خطر بروز مریضیای قلبی رو کم می کنه.  در چغندر ترکیباتی به نام کاروتنوئیدها و فلاونوئیدها هست که هم موجب کاهش کلسترول شده و هم از آسیبای احتمالی که رادیکالای آزاد به دیواره عروق وارد می یارن، جلوگیری می کنه و در آخر بروز سکته های قلبی رو کم می کنه. به خاطر این مصرف چغندر آبپز همراه کمی شکر در این روزا خیلی خوبه، خصوصا در آدمایی که سابقه مریضیای قلبی در اونا هست.  از دیگر فواید لبو مى توان به کنترل فشار خون بالا اشاره کرد؛ اینطوری که در هر ۱۰۰ گرم چغندر، ۳۸۰ میلى گرم پتاسیم هست که به کاهش فشار خون کمک مى کنه.

 

لبوخوری قبل از بارداری

همیشه پزشکان پیشنهاد می کنن خوبه مادرانی که قصد بچه دار شدن دارن، دست کم ۲ تا ۳ ماه قبل از باردار شدن از مکمل اسیدفولیک استفاده کنن تا ذخایر کافی این ماده مغذی قبل از بروز بارداری جفت و جور شه چون کمبود اسید فولیک در این دوران آسیبای جبران ناپذیری به جنین وارد می کنه که از اون جمله میشه به عقب موندگی ذهنی و مشکل در تشکیل لوله عصبی اشاره کرد. البته تحقیقات جدید در شناسایی تاثیر مصرف چغندر در دوران بارداری نشون داده که مصرف مواد غذایی پر از فولات ازجمله لبو، باعث حفظ سلامت جنین می شه.

 

یه زیر خاکی به درد بخور و مغذی

سم زدایی لبویی!

لبو پر از ریزمغذی گیاهی به نام بتالین (یکی از شکلای جور واجور رنگدونه های گیاهی قرمز و نارنجی) است که دو نوع از بهترین بتالینای موجود در لبو «بتانین» و «ولگازانتین» است و هردو خواص آنتی اکسیدانی، ضدالتهابی و سم زدایی دارن. البته این رنگدونها در اجناس دیگری از جمله کلم و ریواس هم پیدا می شن. بتالین موجود در پوست و گوشت لبو به شما امکان به کار گیری این خواص استثنائی و تجربه یه زندگی سالم رو میده.

فقط حواس تون باشه بعضی از بتالینا با افزایش زمان طبخ از بین می رن. بهترین زمان بخارپز کردن لبو ۱۵ دقیقه (به صورت حلقه های نازک) یا کمتر و کباب کردنش زیر یه ساعته. حتی می تونین لبو رو به صورت خام و رنده شده همراه با ماست، هنگام خوردن غذا بخورین.

 

از امتیازات لبو چه میدونید؟

پیشگیری از دچار شدن به سرطان!

تحقیقات آزمایشگاهی بر سلولای تومور آدم نشون داده که ذرات بتانین موجود در لبو می تونه با سرکوب آنزیمای ملتهب کننده، رشد سلولای تومور رو کم کنه. در این آزمایش سلول تومورهای کولون، شکم، عصب، ریه، سینه، پروستات و بافت بیضه ای بررسی شدن و هرچند خواص پیشگیری از سرطان به وسیله لبو اثبات نشده اما محققان با خوش بینی بیشتری بتانین و بقیه بتانینای موجود در لبو رو مورد بررسی قرار میدن تا ارزش لبو در پیشگیری و درمان شکلای جور واجور خاصی از سرطانا مشخص شه.

 

قرمز پرخاصیت

مفیدترین و بهترین بخش چغندر، برگ اون، بعد ساقه هاش و بعد از اون ریشه س که پخته اون همون لبوی خودمونه. وقتی چغندر پخته می شه، کالری موجود در اون به دلیل آزاد شدن کربوهیدراتا و پروتئینا بیشتر شده و راحت تر در دسترس سیستم گوارشی قرار میگیره. این سبزی منبع بسیار خوبی از مواد معدنی و شکلای جور واجور ویتامین هاست. وجود فولات خیلی بالایی که در لبو دیده می شه، این سبزی رو به یکی از خوراکیای به درد بخور واسه سیستم قلبی- عروقی تبدیل کرده. تحقیقات نشون میده که مصرف منظم این سبزی احتمال بروز مریضیای قلبی رو کم می کنه. این سبزی خوش رنگ با وجود طعم شیرینش کالری بسیار کمی داره؛ هر ۱۰۰ گرم لبو فقط ۳۶ کیلوکالرى انرژى داره. پس بدون نگرانی لبوخوری کنین!

 

لبو نگو؛ بلا  بگو

چغندر لبو مثل هویج دارای کاروتنه که در معده تبدیل به ویتامین A می شه و واسه رفع ضعف بینایی خیلی خوبه. هم اینکه خوردن چغندر پخته ای که برگش سرخ رنگ باشه، واسه رعشه بسیار موثره. از ترکیب چغندر با آب هویج میشه واسه دفع سنگ کیسه صفرا هم استفاده کرد. از اونجا که لبو دارای مقدار زیادی آنتی اکسیدانه، مصرفش می تونه درد مفاصل و هم اینکه نقرس رو بهتر کنه.

 

از برگ و شربت چغندر غافل نشید

شربت چغندر بهترین نوشابه، تقویت کننده بدن و دافع سموم بدنه. واسه جفت و جور شربت چغندر کافیه با آبمیوه گیری آب ۳،۴ عدد چغندر خام رو بگیرین و اونو با یه لیوان آب معدنی رقیق کرده و بخورین.

از اونجا که زیاده روی در مصرف مفیدترین مواد هم مضره، استفاده زیادتر از اندازه در مصرف لبو هم واسه معده مضره و ممکنه موجب دل پیچه شه. اگه زیادی لبو دوست دارین یا معده حساسی دارین، می تونین واسه جلوگیری از دل پیچه، چغندر رو همراه مقداری عدس بپزید و بخورین. هم اینکه قند ریشه چغندر (لبو) واسه مبتلایان به دیابت مضره.  اینو هم به این موضوع دقت لازم رو به عمل بیارین یادتون باشه واسه پختن چغندر از ظروف آلومینیومی استفاده نکنین چون عنصر آلومینیوم با ریزمغذیای لبو ترکیب شده و خوراکی خوشمزه تون مسموم می شه!

 

از آب برگ این گیاه مغذی هم غافل نشید. آب برگ چغندر واسه درمان سردرد و دندون درد خوبه. هم اینکه اینکه آب برگ اون به رفع قرمزی چشم کمک می کنه و شما می تونین دو تیکه پنبه رو به این مایع آغشته کنین و روی چشمون تون بذارین. ضمن اینکه جوشونده برگ چغندر واسه برطرف کردن شوره و چربی سر هم به کار میره.

جمع آوری و تنظیم:گروه سلامت آکا ایران

.

منبع :