از خواص و مضرات باقلا چه می دانید؟ | تغذیه سالم

مجله سیب سبز – ستاره محمد: شکی نیس که باقالا یکی از محبوب ترین حبوبات ایران هستش. طعم، بو و مزه اون به خصوص اگه با گلپر و سرکه آبپز شه، خاطرات دربند و درکه و شبای سرد زمستون رو به بهترین راه تداعی می کنه! از طرف دیگه، باقالا پلو با گوشت پایه ثابت منوی غذای مهمانیا و عروسیا هستش و کمتر کسی پیدا می شه که به این پلوی خوش رنگ و خوش طعم علاقه ای نداشته باشه.

باقالاقاتق هم سمبل اصلی غذاهای شمالیه و حسابی طرفدار داره اما محبوبیت باقالا فقط وابسته به عطر و طعم نوستالژیک اون نیس بلکه خواص بی نظیرش، باقالا رو به یکی از منحصر به فرد ترین اجزای حبوبات تبدیل کرده. این دانه پر از آهن، فسفر، مس، منگنز، منیزیم، شکلای جور واجور ویتامین ها و اسیدفولیکه پس واسه رفع کم خونی خیلی خوبه با اینکه بعضی افراد با مصرف اون دچار حساسیت و کم خونی می شن! حال اگه می خواین با بقیه ویژگیای این دانه سبزرنگ، راه های درست مصرف و دستورات غذایی اون آشنا شید با ما همراه باشین.

باقالا ازعهد بوق تا امروز

باقالا از خونواده حبوباته و گیاه بومی جنوب غرب آسیا و شمال آفریقا هستش. این دانه محصول فصل خنک به خصوص بهاره و بیشتر در مناطق سردسیری و شمالی کشور کشت می شه. با این حال در پاییز و زمستون در بعضی مناطق گرمسیری مانند خوزستان هم برداشت می شه. باقالا سابقه چندین هزار ساله داره و از زمانای قدیم به وسیله یونانیان، رومیان باستان و هم اینکه مصریان فراعنه مصرف می شد حتی نمونه هایی از باقالا در قبرهای مصریان باستان پیدا شده!

 امروزه در ایران دو نوع کلی باقالا کشت می شه؛ یکی باقالای معمولی که به صورت خام یا پخته مصرف می شه و دیگری باقالای لوبیا مانند گیلان معروف به «پاچِ باقالا» است که ریزتر و لطیف تره اما خام خورده نمی شه و بیشتر در خوراک محلی «باقالا قاتُق» به کار میره. باقالا زرد هم همون خشک شده باقالا سبزه که از اون در جفت و جور دمپختک استفاده می شه.

مناسب واسه کم خونا

باقالا یکی از منابع عالی فیبر و پروتئین هستش و مصرف اون همراه با برنج، همه پروتئینا و اسیدهای آمینه لازم بدن رو تامین می کنه. کلسیم و پتاسیم موجود در باقالا از بروز پوکی استخون جلوگیری کرده و به کنترل فشارخون بالا کمک می کنه. این دانه هم اینکه پر از آهن، فسفر، مس، منگنز، منیزیم، ویتامین C، ویتامین A، ویتامین K، ویتامین B و اسیدفولیکه پس واسه رفع کم خونی هم خوبه البته به شرطی که نسبت به اون حساسیت نداشته باشین. اینم بگیم که باقالای تازه طبع سرد و تر و باقالای خشک طبع سرد و خشک داره. گل اونم طبع گرم داره. ارزش غذایی باقالای خشک شده هم بیشتر از باقالای تازه س اما ویتامین C باقالای تازه بیشتره.

از گل باقالا غافل نشید!

نه فقط باقالا بلکه گل اونم فواید خاص خود رو داره. جهت بهره مندی از این خواص می تونین ۳۰ تا ۶۰ گرم گل باقالا رو تو یه لیتر آب ریخته و اجازه بدین به مدت ۲۰ دقیقه دم بکشه بعد اونو از صافی عبور بدین و یه فنجون از اون بخورین. این نوشیدنی ضدتشنج و ادرارآوره هم اینکه به دفع سنگ کلیه کمک می کنه و واسه قولنجا و دردهای کلیوی خوبه. بیماران گرفتار به میگرن، رماتیسم، نقرس و درد مفاصل هم می تونن از اون بهره ببرن.

باقالا و تقویت قوای جنسی

باقالا خواص جسمی و حتی روحی بسیار زیادی داره که از مهم ترین اونا میشه به موارد زیر اشاره کرد:

–  تقویت کننده قوای جنسیه.

–  ویتامین A موجود در اون باعث تقویت بینایی می شه.

–  فسفر اون به تقویت بهره هوشی کمک می کنه.

–  باعث کاهش خستگیای جسمی و فکری و رفع ضعف اعصاب می شه.

–  واسه درمان رماتیسم، درد مفاصل و سیاتیک خوبه.

–  باعث کاهش ورم پروستات می شه.

–  باعث افزایش نیرو و قوت بدن در دوران نقاهت می شه.

–  مصرف مخلوط باقالا با روغن بادام و قند به رفع گرفتگی صدا و پاکسازی ریه کمک می کنه.

–  واسه رفع ورم سینه قبل از قاعدگی یا بعد از شیردهی باقالا رو با آرد جو، سرکه و نعناع مخلوط کرده و بپزید بعد اونو له کرده و روزی دو بار روی ناحیه متورم بذارین. این کار رو واسه بقیه نواحی متورم بدن هم می تونین انجام بدین.

دوستدار دستگاه گوارش

باقالا در مقایسه با بقیه حبوبات بیشترین فیبر غذایی رو داره و باعث تسریع در هضم غذا می شه به خصوص اگه همراه با پوست مصرف شه. فیبر موجود در اونم اینکه به کاهش چربی های خون و درمان یبوست کمک می کنه. علاوه بر این، مصرف فیبر باعث تنظیم سطح قند خون می شه و به خاطر همین واسه افراد دیابتی هم خوبه. فیبر خطر دچار شدن به سرطان های دستگاه گوارش رو هم کم می کنه و به سم زدایی بدن از مواد مضر کمک می کنه. مصرف باقالای پخته همراه با سرکه و آب هم در درمان اسهال طولانی موثره. این دانه هم اینکه باعث آرامش و درمان زخم معده و رفع حالت تهوع و استفراغ می شه اما یادتون باشه واسه آسون تر شدن هضم اون باید اول باقالا رو واسه ۲۴ ساعت در آب خیس کرده و بعد بپزید.

مبتلایان به «فاویسم» مراقب باشن!

افراد گرفتار به مریضی «فاویسم» باید از خوردن و حتی بو کردن باقالا دوری کنن! فاویسم یه مریضی ژنتیکی خونیه که بیشتر در اثر خوردن باقالای سبز خام و بعضی وقتا فریز شده ایجاد می شه. گلبولای قرمز خون در این مریضی طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از خوردن باقالا شروع به تخریب شدن می کنه. در نتیجه نشونه هایی چون زردی پوست و سفیده چشم، احساس خستگی، سردرد، تهوع، استفراغ، اسهال و بعضی وقتا مشکل کلیوی و خون در ادرار ایجاد می شه. یعنی در این آسیب خون بدن کم می شه و فرد باید خیلی سریع خون و سرمای غذایی دریافت کنه.

یکی از راه های جلوگیری از دچار شدن به این مریضی دو لپه کردن باقالا و جوشوندن اون در آب و دور ریختن آب اون هستش. پخت باقالا در روغن و همراه ادویه های گرم مانند آویشن، دارچین، فلفل، میخک و گلپر هم احتمال این آسیب رو کم می کنه. اینم بگیم که بیماران گرفتار به فاویسم در حالت عادی به طور کامل طبیعی هستن و هیچ علامتی ندارن و فقط در صورت مصرف باقالا دچار علامت می شن.

باقالا چه فوایدی داره؟

ضرر هم داره؟!

–  مصرف باقالا همراه با ماست باعث دل پیچه می شه.

–  زیاده روی در مصرف باقالای تازه باعث ایجاد تاول در دهن می شه.

–  از مصرف باقالا هنگام شب دوری کنین چون باعث بی خوابی می شه.

–  زیاده روی در مصرف باقالا می تونه باعث نفخ یا سنگینی معده شه. واسه جلوگیری از این آسیب باید اول باقالا رو پوست کنده و بجوشونین و بعد آب اونو دور بریزین. نفخ باقالای کهنه و بدون پوست هم کمتر از باقالای تازه و با پوسته.

– بعضیا فکر می کنن مصرف باقالا در بارداری ممکنه احتمال ابتلای جنین به مریضی فاویسم رو زیاد کنه. البته این موضوع از دید علمی ثابت نشده. با این حال بهتره قبل از مصرف اون با دکتر خود مشورت کنین.

– مبتلایان به کلسترول خون بالا، تصلب شرایین، فشار خون بالا، اسیداوریک بالا، افسردگی، نفخ، دل درد، سنگ اورات، خارش پوستی و صرع نباید در خوردن باقالا زیاده روی کنن.

زیبای تون می کنه

–  واسه نابود کردن لکه های پوستی، باقالا رو بپزید و له کنین بعد اونو مانند ماسک روی صورت خود بمالید و اجازه بدین واسه ۱۰ دقیقه روی پوست بمونه.

–  باقالای پخته رو با شنبلیله و عسل مخلوط کنین و روی جوشای تون بذارین. این کار باعث نرم شدن و رسیدن جوش و بیرون اومدن چرک از اون می شه. این ضماد هم اینکه واسه کاهش ورم زیر چشم خوبه.

–  واسه افزایش سرحالی پوست یه قاشق غذاخوری پودر باقالا رو با گلاب مخلوط کرده و واسه ۱۰ دقیقه روی صورت تون بذارین.

–  واسه جلوگیری از سفیدشدن مو، گل باقالا رو له کنین و به موهاتون بمالید.