۵-۲ پیشینه تحقیق:
۱-۵-۲ تحقیقات انجام شده در خارج:
سید اکبر، سعید ذوالفقار علی شاه، اندرو استارک[۵۲] (۲۰۱۱): این تحقیق به بررسی این که آیا جریانهای نقدی در توضیح ارزش بازار سهام و حجم معاملات سهام در مقایسه با اقلام تعهدی جاری و غیر جاری دارای توانایی بیشتر است یا نه، در طی سالهای ۱۹۹۳ الی ۲۰۰۷ در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار لندن صورت گرفته است.
نتایج حاصل از تحقیق نشان دهنده شواهد قوی در رابطه با این که جریانهای نقدی ارتباط ارزشی افزایشی نسبت به اقلام تعهدی و یا مجموع جریانات نقدی و اقلام تعهدی است، در نتیجه این تحقیق بر سودمندی صورت جریانهای نقدی در رابطه با فراهم آوردن اطلاعات مفیدی برای سرمایه گذاران شرکت، تاکید نموده است.
نیرمالا، سانجو و رمه جندرن[۵۳] (۲۰۱۱): عوامل تعیین کننده قیمت سهام و حجم معاملات در بازار هند را در فاصله زمانی سالهای ۲۰۰۰ الی ۲۰۰۹ در سه بخش دولتی، خودرو و بهداشت مورد بررسی قرار داده اند. بدین منظور متغیرهای سود تقسیمی هر سهم، بازده داراییها، نسبت قیمت به درآمد و نسبت بدهی به خالص داراییها را مد نظر قرار دادند. نتایج حاصل از بررسی بیانگر تاثیر قابل توجه متغیرهای سود تقسیمی هر سهم، نسبت قیمت به درآمد و نسبت بدهی به خالص داراییها در تعیین قیمت سهام در بخش های فوق الذکر است. البته لازم به ذکر است که در بخش خودرو تاثیر گذاری سود تقسیمی هر سهم و نسبت قیمت به درآمد در تعیین قیمت سهام و حجم معاملات بیش از سایر متغیرهای ذکر شده است.
لیف ایتل بیایلند[۵۴] (۲۰۱۱): اثر متغیر درآمد بر بازده و حجم معاملات سهام را در میان شرکت های دولتی در نروژ مورد بررسی قرار داد. این تحقیق شواهدی را ارائه می نماید مبنی بر این که ارتباط ارزشی اطلاعات اغلب اطلاعات مفید حسابداری برای سرمایه گذاران در سهام را ناچیز تلقی نموده. همچنین بررسی نشان می دهد که از میان درآمد و اجزای آن یکی باید برای اثر گذاری کامل ارتباط ارزشی درآمد صورتحساب شده مورد بررسی قرار گیرد، زیرا هر کدام دارای اثر افزایشی نسبت به یکدیگر هستند.
ارتباط ارزشی اساسأ به طور قابل ملاحظه ای افزایش می یابد، زمانی که درآمد ترکیب شده در تجزیه تحلیل در نظر گرفته شده باشد، حتی اگر درآمد پیش از این به صورت اجزای آن بررسی شده باشد و برعکس، افزایش قابل ملاحظه ای در ارتباط ارزشی وجود دارد زمانی که اجزای درآمد در نظر گرفته باشد حتی وقتی که در تجزیه تحلیل رگرسیون درآمد به صورت کل در نظر گرفته شده باشد.
جفری کالن[۵۵](۲۰۱۱): تاثیر کیفیت متغیرهای حسابداری را بر قیمتهای روزانه سهام و بازده آتی سهام و میزان خرید و فروش سهام را مورد بررسی قرار داد. نتایج به دست آمده بیانگر این است که، کیفیت ضعیف اطلاعات حسابداری مانند نامتقارنی اطلاعات بین شرکت ها و سرمایه گذاران و یا بین سرمایه گذاران آگاه و ناآگاه از نظر اقتصادی پرهزینه است چرا که مانع از تعدیل قیمت ها به موقع شده)کیفیت اطلاعلات حسابداری دارای یک اثر مهم در سرعت کشف قیمت در بازارهای سهام است( و افزایش هزینه حقوق صاحبان سهام را به دنبال دارد. همچنین نشان می دهد که با بهبود گزارشگری مالی مانند بهبود برآوردهای تعهدی، افشا پیشرفته به احتمال زیاد عملکرد اقتصادی را بهبود بخشیده و منافعی را برای شرکت ها به دنبال خواهد داشت.
سول[۵۶] (۲۰۱۰): طی پژوهشی با عنوان رفتارهای مالی به بررسی وعوامل روانشناختی در بازار سهام را مطرح نمود که حرکتهای قیمتی اوراق بهادار و حجم معاملات، وابستگی قابل ملاحظه ای به طرز فکر ذهنی جامعه سرمایه گذاران و معامله گران دارد.
اومایما حسن و پیتر رامیلی[۵۷](۲۰۰۹) : ارتباط ارزشی افشای داوطلبانه و اجباری را در شرکتهای پذیرفته شده در بازار بورس اوراق بهادار مصر را مورد بررسی قرار دادند. این تحقیق با استفاده از تجزیه و تحلیل داده پانل به بررسی تجربی ارتباط بین افشای اجباری و همچنین افشاگریهای داوطلبانه و ارزش شرکت برای شرکت های فهرست شده در مصر است. پس از کنترل اندازه دارایی ها، سود دهی، اهرمهای مالی، رشد فروش و نوع صنعت، نتایج نشان دهنده ارتباط منفی بسیار قابل توجهی میان افشای اجباری و ارزش شرکت است (توضیح اصلی این است که هزینه های مرتبط با افشای اجباری است که به وجود آورنده این نتیجه است) و از طرف دیگر نتایج نشان دهنده یک رابطه مثبت (ضعیف تر) بین افشا داوطلبانه و ارزش شرکت است. با وجودی که این رابطه از لحاظ آماری به صورت منفرد قابل توجه نیست، ولی در نظر گرفتن آن به طور مشترک با افشای اجباری قابل توجه است.
چنگ فن فن و محمد شمشر[۵۸](۲۰۰۸): این تحقیق به بررسی این که آیا اطلاعات مربوط به جریانهای نقدی شرکتهای پذیرفته شده در بورس مالزی چه اثری بر تغییرات قیمت و حجم معاملات سهام دارد. این تحقیق نشان می دهد که سرمایه گذاران صرفاٌ به درآمد هر سهم در رابطه با بازده سهام در گزارشات سالانه یا شش ماهانه توجه می نمایند، حال آنکه در کوتاه مدت به قیمت هر سهم بر مبنای درآمد و جریانهای نقدی توجه می نمایند.
نتایج این تحقیق نشان دهنده این است که جریانهای نقدی برخی از تغییرات غیر منتظره در رابطه با قیمت سهام را در کوتاه مدت نشان می دهد، این تغییرات در بلند مدت تاثیر زیادی بر قیمت سهام در مقایسه با درآمد ندارد. البته لازم به بیان است که در تجزیه تحلیلهای کوتاه مدت بیشتر بر جریانات نقدی در مقایسه با درآمد تاکید شده است که حاکی از محتوای اطلاعاتی جریانهای نقدی ناشی از عملیات در مقایسه با درآمد در کوتاه مدت است، حال آنکه در بلند مدت این طور نیست.
حسین العمر و عبدالله الموتایری[۵۹](۲۰۰۸): در این تحقیق رابطه بین قیمت سهام بانکهای کویت با سه متغیر سود هر سهم، ارزش دفتری هر سهم و حجم معاملات در فاصله زمانی سالهای ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۴ که در رابطه با ۷ بانک مورد بررسی قرار گرفته است.
نتایج حاصل از بررسی نشان دهنده این امر است که متغیرهای فوق در درجات مختلفی بر حجم معاملات سهام تاثیر می گذارد، چرا که نتایج بیانگر این است که سود هر سهم به طور متوسط ۳۹%، ارزش دفتری هر سهمئ۳۲% را نشان میدهد. توجه به این نکته نیز ضروری است که میزان تاثیر گذاری ارزش دفتری هر سهم و سود هر سهم در طول دوره زمانی مورد بررسی در حال افزایش است، انتظار می رود این روند در آینده نیز ادامه یابد.
هودارت و همکاران[۶۰] ( ۲۰۰۶): طی پژوهشی تأثیر عوامل روانی ناشی از نوسان قیمت سهام و به طبع آن ضریب قیمت بر سود هرسهم، ضریب ارزش دفتری بر قیمت در گذشته را بر تصمیم به خرید سهام و افزایش حجم معاملات، مورد بررسی قراردادند نتایج حاصل از بررسی آنان بیانگر رابطه معنی دار نوسانات قیمت و حجم معاملات است.
پوتر(۲۰۰۶): در پژوهشی به بررسی فاکتورهای موثر بر حجم معاملات پرداخته است. طی بررسی وی، فاکتورهای تأثیرگذار بر حجم معاملات شرکت ها به ترتیب اهمیت: سود سهام، رشد سریع قیمت و سود ، هدف سرمایه گذاری مانند پس انداز، سودآوری معامله، مدیریت سرمایه گذاری و رشد بلند مدت رتبه بندی شدند.
گاروی و مورفی[۶۱](۲۰۰۵): در پژوهشی رفتار ۱۵ تیم حرفه ای از سرمایه گذاران و حجم معاملاتشان را در بورس نزدک را بررسی کردند. این تیمهای حرفه ای در فواصل خیلی کوتاه مدت(چند دقیقه) سهام را خریداری و سپس میفروختند و یا در بازار کاهشی ابتدا با قیمت بالا فروخته و سپس با قیمتهای پایینتر در همان روز خرید میکردند. به عبارتی از نوسانات لحظه ی سهام استفاده میکردند. این تیم در فاصله زمانی سه ماهه از مارس تا ژوئن ۲۰۰۰ به سودی معادل ۴/۱ میلیون دلار دست یافتت. فعالیت هر تیم معمولا روی یک یا دو سهم متمرکز بود. گاروی و مورفی نشان دادند که میانگین طول دوره نگهداری سهم توسط کسانی که عایدی سهامشان بیانگر زیان است، ۲۶۸ ثانیه است در حالی که برای برندگان حدود ۱۶۶ ثانیه میباشد.
ماریلین و گئوفری[۶۲] (۲۰۰۳): در بررسی خود اهمیت نسبی هریک ازعوامل مؤثر بر حجم معاملات شرکت ها در بورس اوراق بهادار استرالیا مورد بررسی قرار دادند نتایج کلی که آن ها به دست آوردند به شرح نمودار زیر است.
 
نمودار ۳-۲): اهمیت نسبی هریک از عوامل مؤثر بر حجم معاملات شرکت ها در بورس اوراق بهادار استرالیا
همانطور که از نمودار فوق مشاهده می شود نسبت P/E نزدیک به ۱۰ درصد از تغییرات حجم معاملات را بیان می نماید.
برکمن و لی[۶۳] (۲۰۰۲): در تحقیق خود اقدام به بررسی تأثیر افزایش در نوسان قیمت سهام به طبع آن ضریب قیمت بر سود هرسهم، ضریب ارزش دفتری بر قیمت، در بورس کره پرداختند. یافته های آن ها نشان داد، افزایش نوسان قیمت سهام باعث افزایش نوسان بازار سهام شده و منجر به کاهش حجم معاملات می شود.
لاک و من[۶۴] (۲۰۰۰): در بررسی رفتار سرمایه گذاران در بورس شیکاگو، از زاویه دیگری به موضوع نگریسته و دوره نگهداری سهام را بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که متوسط دوره نگهداری سهم توسط سرمایه گذارانی که موقعیت سرمایه گذاریشان زیان ده بوده، طولانی تر از متوسط دوره نگهداری سرمایه گذارانی است که در موقعیت سود قرار دارند.
بارمر و همکاران[۶۵] (۱۹۹۶): اقدام به بررسی رابطه قیمت سهام و حجم معاملات در بورس توکیو در فاصله سالهای ۱۹۵۷ تا ۱۹۹۰ نمودند. نتایج حاصل از این بررسی نشان میداد، هنگامی که قیمت از حداکثر قیمت در ۳، ۶، ۹، ۱۲ ماه گذشته عبور میکند، حجم معاملات به طور معنی داری افزایش مییابد.
فریس و همکاران[۶۶] (۱۹۸۸): تاثیر قیمت تمام شده خرید سهام بر رفتار معاملاتی سرمایه گذاران را مورد بررسی قرار دادند. فرضیه آنها این بود که سهامِ در ناحیه سود نسبت به سهامِ در ناحیه زیان، حجم معاملات بیشتری دارد. آنها هشت محدوده قیمتی را حول قیمت تمام شده خرید سهام در نظر گرفتند. چهار محدوده شامل قیمت تمام شده و بالاتر از آن و چهار محدوده قیمتی دیگر، زیر قیمت تمام شده خرید تعیین شد. آنها به بررسی حجم معاملات در این هشت محدوده قیمتی پرداختند و نتیجه گرفتند که رابطه حجم معاملات با چهار محدوده شامل قیمت تمام شده و بالاتر از آن مثبت و با چهار محدوده زیر قیمت تمام شده خرید، بطور معنی داری منفی است. این تحقیق نشان داد، سهام در ناحیه سود نسبت به سهامی که در ناحیه زیان قرار میگیرد، حجم معاملات بیشتری دارد. به عبارت دیگر زمانی که قیمت سهام از قیمت تمام شده عبور میکند حجم معاملات افزایش مییابد. بنابراین میتوان قیمت تمام شده خرید سهام را به عنوان نقطه مرجع در نظر گرفت.
بیور(۱۹۸۶): در یک پژوهش کلاسیک، واکنش حجمی معاملات را مورد بررسی قرار داد. او متوجه شد که در هفته نخست انتشار خبر مربوط به سود شرکت و به طبع آن ضریب قیمت بر سود هرسهم، حجم معاملات در مورد سهام شرکت به شدت افزایش پیدا کرد، وی به این نتیجه رسید که اطلاعات مربوط به سود تاثیر زیادی بر
روی قیمت سهام و تصمیمات سرمایه گذاران دارد.
۲-۵-۲ تحقیقات انجام شده در داخل کشور:
براساس بررسی محقق، تحقیقات اندکی در داخل کشور بر روی متغیرهای تحقیق که همزمان اثر و ارتباط متغیرهای حسابداری و بازار را بسنجد انجام شده است. بنابراین در ادامه سوابقی که متغیرهای مورد بررسی تحقیق نزدیک بوده اند اشاره می شود:
احمد بدری و علیرضا شواخی زواره ( ۱۳۸۹): در مقاله خود، به بررسی نقاط مرجع، قیمت سهام و حجم معاملات پرداخته اند. نتایج نشان می دهد که با عبور قیمت از حداکثر قیمتِ یکسال گذشته، حجم معاملات افزایش مییابد اما عبور قیمت از حداقلِ قیمت یکسال گذشته و قیمت تمام شده خرید، تغییر معنی داری در حجم معاملات ایجاد نمی کند. بنابراین میتوان گفت حداکثر قیمت در یکسال گذشته، نقطه مرجع سرمایه گذاران در بورس اوراق بهادار تهران میباشد.
قدرت اله طالب نیا و محمود زارع نیکوپرور (۱۳۸۹): در مقاله خود، به بررسی تأثیر متغیرهای مالی شرکت ها بر حجم معاملات آن ها در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند. متغیرهای مالی مورد بررسی در این پژوهش شامل:P/E ، نرخ تقسیم سود ، EPS، بازده سالانه سهام، ریسک و ضریب بتای سهام، رتبه نقدشوندگی سهام، افزایش سرمایه توسط شرکت ها، روند قیمت قیمت سهام بوده است. نتایج حاصل بررسی بیانگر تاثیر متغیرهای مالی بر حجم معاملات شرکت ها در بورس اوراق بهادار است؛ ولی این تأثیرگذاری به صورت یکسان نیست. درمجموع از بین متغیرهای فوق، متغیرهای P/E ، نرخ تقسیم سود، EPS، رتبه نقدشوندگی، ریسک و بازده سهام بیشترین تاثیر گذاری را بر حجم معاملات داشته و از این رو به سرمایه گذاران پیشنهاد می نماید در هنگام تصمیم گیری برای سرمایه گذاریشان به این متغیرها توجه نمایند.
رسولی (۱۳۸۸): رابطه بین ارزش دفتری هر سهم در پایان سال، سود هر سهم در پایان سال، سود نقدی هر سهم در پایان سال، بازده سهام و بازده حقوق صاحبان سهام با ارزش بازار سهام و حجم معاملات سهام در بازار بورس اوراق بهادار تهران را مورد مطالعه قرار داد. نتایج حاصل از این تحقیق بیانگر تفاوتهای چشمگیری میان گروههای سه گانه( شرکتهای مواد غذایی و دارویی، شرکتهای کانی فلزی و غیر فلزی و شرکتهای سرمایه گذاری و بانکها) وجود است. به گونه ای که شرکتهای مواد غذایی تحت تاثیر تمامی متغیرهای مستقل قرار دارند، در حالی که شرکتهای کانی فلزی و غیرفلزی کمتر تحت تاثیر متغیرهای مستقل قرار می گیرند.
باقرزاده (۱۳۸۶): نقش اطلاعات حسابداری درحجم معاملات و قیمت گذاری سهام شرکتهای تازه وارد به بورس اوراق بهادار تهران را مورد مطالعه قرار داد. نتایج بیانگر این بود که سهام عرضه های اولیه سالهای ۱۳۷۶-۱۳۸۳ نسبت به قیمت معاملاتی سهام در پایان ماه اول، کمتر از واقع قیمت گذاری شده اند که منجر به بازده غیرعادی مثبت این سهام شده است و عمده ترین دلایل آن را میتوان به پیامدهای تئوری اطلاع رسانی و عدم تقارن اطلاعات در بورس تهران نسبت داد.
مهرانی و بهرام فر (۱۳۸۳): رابطه بین سود هر سهم، سود تقسیمی و سرمایه گذاری طی دوره زمانی ۱۳۷۰-۱۳۸۰ در دو سطح تحلیل شرکتی و داده های ترکیبی (تمامی شرکتهای مورد مطالعه) مورد بررسی قرار دادند. نتایج حاصل از تحقیق حاکی از رابطه بین سود تقسیمی، سود هر سهم، سود پیش بینی شده و سرمایه گذاری است. لازم به ذکر است که مهمترین مسئله مطرح در این تحقیق رابطه بین سود تقسیمی و سرمایه گذاری است که مورد تایید قرار گرفت در نتیجه شرکتهایی که فرصتهای سرمایه گذاری مطلوب دارند باید سود تقسیمی کمتری تقسیم نمایند و شرکتهایی که فرصتهای سرمایه گذاری مطلوب ندارند می توانند سود زیادتری تقسیم کنند.
۶-۲ خلاصه فصل
در این فصل با توجه به موضوع رساله، ابتدا به بیان اهداف اطلاعات حسابداری و گزارشگری مالی و به دنبال آن بیان مفاهیم هر یک از متغیرهای مورد بررسی قرار گرفت و سپس ادبیات کارایی بازار سرمایه و انواع و سطوح مختلف آن را بیان نموده ایم. در ادامه مدلهای مختلف پیش بینی قیمت سهام و عوامل تاثیر گذار بر قیمت سهام شرکتها بیان گردیده است.

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.